Miasto
Historia
Politechnika
Zabytki
Muzea
Gospodarka
Edukacja
Akademia Medyczna
Mieszkańcy
Przed drugą wojną światową w Szczecinie nie było żadnej wyższej uczelni, jeśli za taką nie uznamy zawodowej szkoły technicznej, kształcącej inżynierów i maszynistów okrętowych. Mieściła się ona w budynkach przy ulicach Pułaskiego 10 i Sikorskiego 37, gdzie obecnie znajdują się: Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział Elektryczny. Nieznacznie uszkodzone budynki i część ocalałych pomocy naukowych pozwoliły na utworzenie w listopadzie 1945 r. Miejskiego Liceum Technicznego z dwoma wydziałami: mechanicznym i budowlanym, a po jego upaństwowieniu w roku 1946 - Państwowej Szkoły Technicznej. Ówczesne władze miasta i jego mieszkańcy, zmierzały do zapewnienia Szczecinowi wysokiej pozycji politycznej, gospodarczej i społecznej i doprowadziło do utworzenia w roku 1946 Szkoły Inżynierskiej. Podstawowym aktem prawnym kreującym Szkołę był dekret z 20 stycznia 1947 r. przewidujący studia trzyletnie. Decyzja wchodziła w życie ze wsteczną datą 1 grudnia 1946 r.
Zajęcia dydaktyczne dla 297 studentów pierwszego roku na trzech wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym i Inżynierii Lądowej rozpoczęły się 15 lutego 1947 r., dlatego też wyjątkowo studia na I roku odbywały się w skróconym cyklu i trwały do września, z miesięczną tylko wakacyjną przerwą. W drugim roku akademickim 1947/1948 odbył się już właściwy nabór na pierwszy rok i uruchomiono drugi rok studiów.
Największą trudność w organizacji uczelni technicznej stanowił wówczas brak odpowiednio wykwalifikowanej kadry. Trwająca około trzech miesięcy niepewność co do dalszych losów Szczecina, wynikająca z braku decyzji aliantów w tej sprawie oraz trudne warunki bytowania w mieście spowodowały, że fachowcy osiedlający się na Ziemiach Zachodnich preferowali inne regiony kraju. Zajęcia z przedmiotów podstawowych prowadzili wówczas pracownicy rekrutujący się spośród zamieszkałych w mieście asystentów przedwojennych uczelni i studenci wyższych lat kontynuujący studia rozpoczęte jeszcze przed wojną, a z przedmiotów specjalistycznych - 12 dojeżdżających profesorów i wykładowców z Politechniki Gdańskiej, Wrocławskiej oraz Warszawskiej.
Siódmy rok funkcjonowania Szkoły Inżynierskiej (1952/1953) był okresem poważnego kryzysu, spowodowanego m.in. wymuszoną przez stalinowskie władze rezygnacją z pracy niektórych zamiejscowych profesorów i wykładowców. Doprowadziło to do zasadniczych zmian w kierownictwie i organizacji szkoły. W ich wyniku zlikwidowano m. in. Wydział Architektury, Wydział Inżynierii Lądowej przemianowano na Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego, a Wydział Mechaniczny na Wydział Budowy Maszyn. W latach 1953 - 1954 uczelni udaje się pozyskać na stałe 11 pracowników naukowo-dydaktycznych z innych ośrodków akademickich, którym powierzono kierownictwo katedr lub zakładów.
W roku akademickim 1953/1954 wprowadzono czteroletni cykl nauczania. W tym czasie w poszczególnych wydziałach organizowano kursy magisterskie dla pomocniczych pracowników nauki, a Wydział Chemiczny oddelegował kilkunastu asystentów na taki kurs do Politechniki Wrocławskiej.
Do roku 1955 Szkołę Inżynierską ukończyło 1926 inżynierów o specjalnościach zdobywanych na poszczególnych wydziałach: Mechanicznym, Elektrycznym, Chemicznym, Inżynierii Wodnej oraz Inżynierii Lądowej.
Oprócz dydaktyki, kadra nauczająca szkoły przyczyniła się do odbudowy Szczecina, zwłaszcza zaś portu i stoczni.
W dziesiątym roku funkcjonowania szkoły została ona podniesiona do rangi politechniki i przejęła agendy Wyższej Szkoły Ekonomicznej. Wzmocniło to kadrowo Politechnikę Szczecińską oraz stworzyło możliwość powołania unikatowego w skali kraju kierunku studiów inżynieryjno-ekonomicznych transportu, dających możliwość powiązania problemów ekonomicznych z technicznymi. W latach 70. Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu Drogowego stał się największym wydziałem Politechniki Szczecińskiej. Liczba studentów wynosiła wówczas około trzech tysięcy, co plasowało go wśród średniej wielkości samodzielnych uczelni ekonomicznych kraju.
Polski Październik 1956 r. pozwolił na powrót do uczelni niektórych profesorów, wydalonych z pracy w okresie stalinowskim.
W roku akademickim 1956/1957 na wszystkich wydziałach wprowadzono jednolite dzienne studia dla pracujących. W roku 1962 utworzono Punkt Konsultacyjny w Koszalinie na kierunku ekonomicznym oraz budowlanym (po czterech latach działalności został on przekształcony w Wyższą Szkołę Inżynierską). Podobny punkt powołano w Gorzowie Wlkp., gdzie rozpoczęto zajęcia na takich kierunkach jak: chemia, mechanika, budownictwo, elektrotechnika oraz kierunki ekonomiczne.
Lata 1970 - 1985 charakteryzował silny rozwój działalności naukowej uczelni. Skoncentrowano się na wybranych tematach badawczych. Wyodrębniły się główne kierunki specjalizacji naukowej oraz pojawiły się nowe specjalności. Wzrastała liczba patentów i znaczących publikacji naukowych. Politechnika współpracowała również z wieloma regionalnymi zakładami przemysłowymi.
Po okresie licznych zmian organizacyjnych, pozyskiwaniu bazy lokalowej i trudności wynikających z niedoboru kadry nauczającej, w Politechnice Szczecińskiej rozpoczął się intensywny rozwój własnej kadry naukowo-dydaktycznej. Uczelnia konsekwentnie realizowała politykę kształcenia własnych pracowników naukowych, pozyskując nauczycieli akademickich spośród najzdolniejszych absolwentów. Efektem tej działalności było sukcesywne uzyskiwanie przez poszczególne wydziały praw akademickich. W roku 1969 Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu jako pierwszy na uczelni uzyskał pełne prawa akademickie i mógł nadawać stopień doktora habilitowanego. W roku 1970 wszystkie wydziały (oprócz Wydziału Elektrycznego, przekształconego w Instytut Elektroniki na prawach wydziału) posiadały uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Uczelnia zatrudniała wówczas dwóch profesorów zwyczajnych, 19 profesorów nadzwyczajnych oraz 62 docentów.
Okres do 1970 r. charakteryzował się intensywnymi działaniami oraz znaczącymi dokonaniami naukowymi i dydaktycznymi, ściśle powiązanymi z potrzebami gospodarki Pomorza Zachodniego. Politechnika wzmocniła swoją pozycję w regionie oraz w kraju. Ustabilizowały się lub uległy rozszerzeniu specjalności kształcenia. Podwojona została kubatura obiektów naukowo-dydaktycznych. Zmiana ustroju szkolnictwa wyższego w Polsce w latach 1969 - 1970, spowodowała reorganizację uczelni - w miejsce dotychczasowych 49 katedr utworzono 13 instytutów na poszczególnych wydziałach oraz dwa instytuty międzywydziałowe.
W tym okresie znacznie rozszerzyły się również kontakty Politechniki Szczecińskiej z zagranicznymi ośrodkami akademickimi z tzw. krajów socjalistycznych, co poszerzało naukowe i dydaktyczne doświadczenie Uczelni.
Zmianom uległy także formy kształcenia - oprócz magisterskich studiów dziennych i inżynierskich dla pracujących od połowy lat siedemdziesiątych poszczególne wydziały i instytuty zaczęły prowadzić studia podyplomowe.
Należy również podkreślić rolę kulturotwórczą Politechniki Szczecińskiej w tym okresie. Jej efektem były: Chór Akademicki i Studio Pantomimy, reprezentujące bardzo wysoki poziom artystyczny, oraz klub studencki Pinokio, uznany za jeden z najlepszych w Polsce.
Piątą dekadę pracy uczelni zapoczątkował pogłębiający się kryzys społeczny, który doprowadził do przełomu politycznego, a w efekcie - do transformacji systemu społeczno-gospodarczego. Odejście z Politechniki w roku 1985 Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu spowodowało czasowe osłabienie potencjału naukowego i materialnego. Pomniejszona o największy wydział, przy zmniejszonej liczbie studentów, niepewności finansowej państwa, spadku liczby odpłatnych prac zleconych i niewypłacalności zleceniodawców, Politechnika Szczecińska znalazła się w trudnej sytuacji. Zmusiło to jej władze do podjęcia poważnych decyzji organizacyjnych i oszczędnościowych oraz poszukiwania pozaresortowych źródeł finansowania. Umożliwiły to zmiany ustrojowe, jakie nastąpiły w Polsce w roku 1989, oraz nowa ustawa o szkolnictwie wyższym z 1990 r., dająca większą autonomię uczelniom.
Działania wówczas podjęte doprowadziły do decentralizacji władzy na rzecz dziekanów i rad wydziałów. Rezultatem było uruchomienie kierunków i specjalności o nowoczesnym profilu, dostosowanie form kształcenia i rodzajów studiów do wzorców krajów zachodnich, likwidacja jednostek nierentownych oraz pozyskanie nowych źródeł finansowania pracy uczelni.
W siedzibie byłego Komitetu Uczelnianego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w roku 1991 otwarto filię biblioteki British Council, zaś budynek po zlikwidowanym Studium Wojskowym w całości przejął Wydział Elektryczny. Wielkim sukcesem uczelni było również przekształcenie Instytutu Okrętowego w Wydział Techniki Morskiej (1991 r.), który uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych.
Tak więc Politechnika Szczecińska stała się ponownie uczelnią z pięcioma wydziałami. Unowocześnioną i bogatą ofertę studiów wyższych dziennych i zaocznych uzupełniono studiami podyplomowymi oraz doktoranckimi.
Miarą rangi naukowej każdej uczelni są posiadane przez jej wydziały prawa akademickie. W Politechnice Szczecińskiej pełne prawa akademickie do roku 2002 uzyskały dwa wydziały, najbardziej liczące się pod względem naukowym i kadrowym, tj. Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej oraz Wydział Mechaniczny. Ponadto Komitet Badań Naukowych przyznał tym wydziałom oraz Katedrze Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Wydziału Elektrycznego, najwyższą kategorię A, co oznacza uznanie światowego poziomu tych jednostek. Wydziały: Budownictwa i Architektury, Wydział Techniki Morskiej oraz Wydział Elektryczny - w ocenie Komitetu - reprezentują kategorię B, oznaczającą dobry poziom krajowy.
W pierwszej połowie lat 90. uczelnia nawiązała bezpośrednie kontakty z ośrodkami akademickimi z krajów Europy Zachodniej (głównie Niemiec, Włoch, Francji, Portugalii i Irlandii), co pozwoliło na pracę naukowo-badawczą o znaczeniu międzynarodowym.
W tym okresie Politechnika Szczecińska współpracowała również z uczelniami i instytutami spoza Europy. I tak: Wydział Budownictwa i Architektury nawiązał kontakty naukowe z takimi ośrodkami uniwersyteckimi, jak: Hanojski Instytut Architektury w Wietnamie, Politechnika w Jinan (Chiny) czy Uniwersytet Clemenson (USA), Wydział Elektryczny - z Uniwersytetem w Oita (Japonia), Wydział Informatyki - z Uniwersytetem Informatycznym w Aizu (Japonia) i Uniwersytetem Xavier (Kanada).
Z wieloma ośrodkami zarówno zagranicznymi, jak również krajowymi, uczelnia prowadzi obecnie indywidualne i zespołowe badania naukowe, które w znacznej części mają charakter prac stosowanych. Wiele z nich w świetle prawa autorskiego - nosi znamiona nowości i zostało zastosowanych w praktyce, co korzystnie lokuje Politechnikę Szczecińską w grupie innych szkół wyższych.
Dynamiczny rozwój kadrowy umożliwił Politechnice Szczecińskiej uzyskanie uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych przez kolejne dwa wydziały: Elektryczny (2002 r.) oraz Informatyki (2003 r.).
Wzrostowi kwalifikacji kadry naukowej towarzyszyło rozszerzanie działalności dydaktycznej. Dzięki uczestnictwu w programie edukacyjnym TEMPUS, finansowym przez Unię Europejską, powstały kierunki i specjalności o nowoczesnych programach kształcenia, wyposażono laboratoria, sale wykładowe i biblioteki wydziałowe oraz umożliwiono wielu nauczycielom akademickim i studentom odbywanie stażu i praktyk na uczelniach zachodnich. Włączenie się do programu Sokrates/Erasmus oraz zastosowanie do oceny studentów systemu punktów kredytowych, stwarzają większe możliwości wymiany studentów z uczelniami europejskimi. Współpraca z zagranicą dotyczy również badań naukowych, z których korzystają jednostki organizacyjne uczelni (np. V i VI Program Ramowy UE). Organizacją tak szeroko rozumianej współpracy zajmują się w Politechnice Szczecińskiej dwie jednostki administracyjne: Dział Nauki i Biuro Programów Międzynarodowych.
W szóstym dziesięcioleciu funkcjonowania uczelni znacznemu rozszerzeniu uległa również jej baza naukowo-dydaktyczna dzięki budowie nowych obiektów (hala technologiczna Wydziału Mechanicznego, hala sportowa oraz budynek Wydziału Elektrycznego przy ul. 26 Kwietnia) lub adaptacji budynków pokoszarowych, pozyskanych przy ul. Żołnierskiej (jeden z nich przeznaczono dla Instytutu Informatyki, drugi zaś użytkowany jest przez Wydział Budownictwa i Architektury). Przeprowadzono również szereg gruntownych remontów i wyposażono w nowoczesne urządzenia inne obiekty wchodzące w skład bazy materialnej uczelni. Bazę lokalową dla studentów stanowi pięć domów studenckich, w których mieszka ponad 2 000 osób, jak również stołówka, mająca możliwości przygotowania ponad 3 000 obiadów dziennie.
Chlubą uczelni jest działalność Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej, który koncertował na czterech kontynentach, w ponad 80 krajach, Klubu Uczelnianego Akademickiego Związku Sportowego oraz powstałego w roku 1976 i odnoszącego znaczne sukcesy Akademickiego Klubu Tańca Towarzyskiego.